Amerikal─▒ post-modern yazar Dave EdgersÔÇÖ─▒n 2013 y─▒l─▒nda ├ža─čda┼č Amerikan edebiyat─▒na sundu─ču roman─▒ ÔÇť├çemberÔÇŁorijinal ad─▒yla ÔÇťThe CircleÔÇŁda dijital d├╝nya, sosyal medya ve big data konular─▒ ba┼čar─▒yla ele┼čtiriliyor. 2017 y─▒l─▒nda sinemaya aktar─▒lan, ba┼črollerinde Emma Watson ve Tom HanksÔÇÖin yer ald─▒─č─▒ ├çemberÔÇÖde, en uygun tabirle, kurbanlar─▒n─▒ arayan bir sosyal medya ┼čirketi tasvir ediliyor ve ┼čirketin en ├Ânemli slogan─▒, ÔÇťBilmek iyidir. Her ┼čeyi bilmek daha iyidir.ÔÇŁ

├çemberÔÇÖe g├Âre, herkes ┼čov d├╝nyas─▒n─▒n bir piyonudur ve ├Âzel hayat en iyi satan materyaldir. ├ça─č─▒m─▒zda herkes sosyal medya payla┼č─▒mlar─▒ yap─▒yor ve hayatlar─▒n─▒ a├ž─▒k bir ┼čekilde g├Âsteriyor. G├Âr├╝nmez olmak demek adeta ya┼čamamak olarak alg─▒lan─▒rken, ├çemberÔÇÖde de, insanlar ├Âzel hayatlar─▒n─▒ payla┼čma konusunda te┼čvik ediliyor ve ┼čirket buna kendi personellerinin ├Âzel hayatlar─▒n─▒ sereserpe g├Âzler ├Ân├╝ne sermelerini sa─člamakla ba┼čl─▒yor. Kimse gizlili─čin ├Ânemi konusundan ┼čikayet├ži de─čil ├ž├╝nk├╝ art─▒k herkes toplumda g├Âr├╝n├╝r bireyler olduklar─▒n─▒ d├╝┼č├╝nmeye ba┼čl─▒yor.

Filmde Emma WatsonÔÇÖ─▒n canland─▒rd─▒─č─▒ Mae, ├çemberÔÇÖde ├žal─▒┼čmaya ba┼člad─▒ktan sonra, Tom HanksÔÇÖin canland─▒rd─▒─č─▒, ├çemberÔÇÖin kurucusu olan Eamon BaileyÔÇÖin ona bir deneye dahil olmay─▒, bu deneyde ba┼čar─▒l─▒ olup kendini g├Âsterebilirse ┼čirkette MaeÔÇÖe sa─člam bir gelece─čin kap─▒lar─▒n─▒n a├ž─▒laca─č─▒n─▒ s├Âyl├╝yor ve MaeÔÇÖ in ├çember maceras─▒ ba┼čl─▒yor. Mae, bamba┼čka bir hayat─▒n, bir ├žemberin i├žinde buluyor kendini. ┼×irketin politikas─▒n─▒ ve dahil oldu─ču deneyi b├╝t├╝n├╝yle benimseyerek, hem kendinin hem ailesinin ├Âzel hayat─▒n─▒ g├Âz ├Ân├╝ne sermeyi, ÔÇťtransparanla┼čt─▒rmay─▒ÔÇŁ ├žok daha g├╝venli bulmaya ba┼čl─▒yor, insanlara bunun ne kadar gerekli oldu─čunu d├╝┼č├╝nd├╝rmeye ├žal─▒┼č─▒yor.

Kariyerini, ├çemberÔÇÖde ba┼čar─▒l─▒ olmay─▒ ├Âncelik haline getirerek, her ┼čeyden ve herkesten hatta ailesinden bile ├╝st├╝n tutuyor. ┼×irketin ├Âzel hayat─▒ a├ž─▒k├ža sundu─ču kameralar─▒ satmak i├žin kendi ki┼čisel alan─▒n─▒ da d├╝┼č├╝nmeden g├Âzard─▒ edebiliyor. Ve art─▒k makinele┼čmeye ba┼čl─▒yorÔÇŽ



Yazar bizi Mae gibi d├╝┼č├╝nmeye y├Ânlendiriyor ve ba┼člarda onun i├žin mutluyken sonradan ÔÇťAcaba yanl─▒┼č m─▒ yap─▒yor?ÔÇŁ diye d├╝┼č├╝nmekten kendimizi alam─▒yoruz.
Kapitalist sistemin birer par├žas─▒ olman─▒n nas─▒l oldu─ču hakk─▒nda da bizi d├╝┼č├╝nmeye itiyor ├çember. ─░├žinde oldu─čumuz sistemin ve etkilerinin fark─▒nda olup olmad─▒─č─▒n─▒ da sorgulat─▒yor ayr─▒ca.

Amerikan r├╝yas─▒ konusuna de─činmek gerekirse; Mae i├žin Amerikan r├╝yas─▒ g├Âr├╝nen, tan─▒nan, ├Ânemli biri olmak ve ├çemberÔÇÖdeki deneye dahil olmas─▒yla beraber sosyal medya takip├žileri h─▒zla art─▒yor. Bu durum ona kendini ├Ânemli hissettirmeye ba┼čl─▒yor yani Amerikan r├╝yas─▒na ula┼čt─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yor. Bu y├╝zden ├çemberÔÇÖin k├Ât├╝ yanlar─▒n─▒, ki┼čilik haklar─▒na sayg─▒ ve ihlal gibi zararlar─▒n─▒ hi├že say─▒yor. ├ľzg├╝rl├╝─č├╝n├╝n k─▒s─▒tland─▒─č─▒n─▒n fark─▒na varmakta g├╝├žl├╝k ├žekiyor.


┼×irketin sloganlar─▒ndan biri olan ÔÇťMahremiyet h─▒rs─▒zl─▒kt─▒rÔÇŁ ile ├çember sistemine dahil olmay─▒ reddedenlerin de bir dayatmayla avlanmaya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ anl─▒yoruz. Onlar─▒n ikinci s─▒n─▒f vatanda┼č gibi nitelendirilmesi, MarxÔÇÖ─▒n kapitalist d├╝zendeki s─▒n─▒f yap─▒s─▒n─▒n bir benzeri olarak kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒k─▒yor.

─░leti┼čim eksikli─či ├ža─č─▒m─▒z─▒n en b├╝y├╝k problemlerinden biri oldu─ču i├žin insanlar aras─▒ndaki ba─č art─▒k maalesef daha yo─čun olarak teknoloji vas─▒tas─▒yla kuruluyor ve yava┼č yava┼č makinele┼čmeye ba┼čl─▒yoruz. Ger├žeklik art─▒k tatmin etmemeye ba┼čl─▒yor ve art─▒k kusurlara tahamm├╝l edememeye ba┼čl─▒yoruz, onlar─▒ saklamaya ├žal─▒┼č─▒p yapay bir ger├žeklik alt─▒nda sunmaya aramaya ba┼čl─▒yoruz.

G├Ârsel d├╝nyan─▒n ger├žek d├╝nyadan ne kadar uzak oldu─čunun fark─▒na varmakta zorlan─▒yoruz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here